<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Populair &#8211; Marjolein de Rooij</title>
	<atom:link href="https://www.marjoleinderooij.nl/category/populair/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.marjoleinderooij.nl</link>
	<description>Ik geef dieren een stem in het publieke debat.</description>
	<lastBuildDate>Wed, 05 Aug 2026 13:20:55 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.8</generator>

<image>
	<url>https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/cropped-MDR-Logo-icon-32x32.png</url>
	<title>Populair &#8211; Marjolein de Rooij</title>
	<link>https://www.marjoleinderooij.nl</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Boek en film over geluk bij dieren in de maak</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/boek-en-film-in-de-maak/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 08 Jul 2026 10:02:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boeken]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Projecten]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik doe]]></category>
		<category><![CDATA[aldine reinink]]></category>
		<category><![CDATA[boek]]></category>
		<category><![CDATA[documentaire]]></category>
		<category><![CDATA[film]]></category>
		<category><![CDATA[geluksvogels]]></category>
		<category><![CDATA[stichting doen]]></category>
		<category><![CDATA[stichting symbio]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=2353</guid>

					<description><![CDATA[Wat wil een kip? Wat denkt een varken? Wat voelt een koe?]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2353_bd0467-3f alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2353_82daa9-29"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-120599568c10bc3837f2663aa7d368e0 wp-block-paragraph" style="padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:25px"><em><em>Wat wil een kip? Wat denkt een varken? Wat voelt een koe?</em></em></p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Terwijl ik onderzoek doe voor mijn nieuwe boek over geluk, en me afvraag of dieren in de veehouderij geluk kunnen ervaren, ontvouwt zich iets bijzonders: een natuurdocumentaire waarin koeien, kippen en varkens niet worden getoond als producten, maar als individuen. Met een eigen wil, een eigen karakter en een eigen verlangen naar een goed leven.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">De film heet Geluksvogels</h3>



<p class="wp-block-paragraph" style="font-style:normal;font-weight:200">De film heet Geluksvogels, en hij doet iets wat ik al jaren probeer: het gesprek verschuiven. Weg van de vraag hoeveel dieren lijden, naar de vraag of, en hoe, dieren een goed leven kunnen hebben. Want zodra je geluk bij dieren zichtbaar maakt, verandert ook onherroepelijk de manier waarop je naar hun leven kijkt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een film in wording van Aldine Reinink, camera Sjors Swierstra, muziek Jur de Vries. Ik ben ontzettend trots dat de <a href="https://www.vakbondvoordieren.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Vakbond voor Dieren</a>, samen met Stichting Symbio en Stichting DOEN, dit mede mogelijk maakt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Verwachte première: voorjaar 2027. Ik kan niet wachten om deze film met jullie te delen.</p>



<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-10f1613337193b5e8599ec3ac00b7770 wp-block-paragraph" style="font-style:normal;font-weight:400">Bekijk hier de trailer:</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="Teaser Geluksvogels - een documentaire over geluk bij dieren" width="720" height="405" src="https://www.youtube.com/embed/iclzyCzf2KQ?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Welke landbouw is nog moreel verdedigbaar? </title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/welke-landbouw-is-nog-moreel-verdedigbaar/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 08 Jul 2026 10:00:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik vind]]></category>
		<category><![CDATA[dierenrechten]]></category>
		<category><![CDATA[ethiekindeveehouderij]]></category>
		<category><![CDATA[politiek]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=2577</guid>

					<description><![CDATA[Het debat over de toekomst van de landbouw gaat vooral over stikstof, mest, innovatie en het perspectief van de boer. Zelden over het dier. ]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<h3 class="wp-block-heading" style="border-top-color:var(--wp--preset--color--theme-palette-3);border-top-width:1px;margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);padding-top:var(--wp--preset--spacing--50)">Welke landbouw is nog moreel verdedigbaar? </h3>



<p class="wp-block-paragraph">Het debat over de toekomst van de landbouw gaat vooral over stikstof, mest, innovatie en het perspectief van de boer. Zelden over het dier.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Terwijl onze kennis over dieren in de veehouderij de afgelopen decennia enorm is gegroeid. Koeien, varkens en kippen hebben bewustzijn. Ze onderhouden vriendschappen, herkennen oneerlijke behandeling en helpen elkaar, zelfs als dat niet in hun eigen belang is. Al die kennis lijkt onderweg naar Den Haag van de tractor gevallen te zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De wet erkent dat dieren een waarde hebben die losstaat van hun nut voor de mens. De regering stelde bij de behandeling van de Wet dieren dat dit een appèl doet op de overheid om het dierenbelang te wegen. Een zorgvuldige belangenafweging, een kernwaarde van goed bestuur, is dus niet compleet zonder dat het dierenbelang expliciet wordt meegewogen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bij andere grote maatschappelijke vraagstukken stelden we die morele vraag wél eerst. Bij de invoering van gelijk loon voor mannen en vrouwen, ruim vijftig jaar geleden, waarschuwden politieke partijen voor de gevolgen voor onze concurrentiepositie. Bij de invoering van het minimumloon gebeurde hetzelfde. In beide gevallen besloot de politiek het economische belang niet voorop te stellen. Eerst werd de morele grens getrokken, daarna werden de economische gevolgen geaccepteerd.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Bij dieren in de veehouderij gebeurt het omgekeerde. </h3>



<p class="wp-block-paragraph">Een kitten of puppy scheiden van haar moeder vinden we pas na zeven weken acceptabel. Bij een kalf mag de boer dat bepalen, en dat gebeurt meestal direct na de geboorte. De gevolgen zijn wetenschappelijk vastgesteld: een verhoogde hartslag, de aanmaak van stresshormonen, en een koe die dagenlang luid naar haar kalf blijft roepen. Reageert het kalf daarop, dan maakt dat het juist onrustiger: meer pogingen om te ontsnappen, minder en onregelmatiger drinken, een hogere lichaamstemperatuur.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat we kalfjes dit iedere dag aandoen is geen bewust politiek besluit. Het is een praktijk die is meegegroeid met een steeds efficiëntere sector, en inmiddels zo vanzelfsprekend is geworden dat ze nauwelijks nog ter discussie staat. Het leed van kalf en moeder is in al die tijd nooit moreel geëvalueerd.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De wet verplicht de politiek de belangen van dieren af te wegen. In de praktijk gebeurt het tegenovergestelde: eerst wordt bepaald wat economisch haalbaar is, en pas binnen dat kader worden de kruimels onder de dieren verdeeld.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Voordat we bepalen welke kant de landbouw op moet, zouden we eerst moeten bepalen wat we het dier in de stal verschuldigd zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Uiteindelijk komt het neer op één vraag: wat vinden we nog moreel verantwoord om hen aan te doen?</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Uit solidariteit met vrouwelijke dieren</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/uit-solidariteit-met-vrouwelijke-dieren/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Marjolein]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 07 Mar 2026 09:23:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Opinieartikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik schrijf]]></category>
		<category><![CDATA[Internationale Vrouwendag]]></category>
		<category><![CDATA[Trouw]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=1139</guid>

					<description><![CDATA[Op Internationale Vrouwendag vieren we de strijd van vrouwen voor zeggenschap over hun eigen lichaam. ]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2153_626ef8-d0 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-left-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-left-golden kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2153_5839f1-f8"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-2575981c4fd2cde72dc4a604540fdc4a wp-block-paragraph" style="font-size:22px"><a href="https://www.trouw.nl/opinie/opinie-ook-vrouwelijke-dieren-verdienen-onze-solidariteit~b0575525/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Dit artikel werd op 7 maart 2026 gepubliceerd in Trouw.</a></p>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2153_527c48-e1"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-full" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--20);margin-bottom:0"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="960" height="291" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Trouw-vrijstaand.png" alt="" class="wp-image-1168" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Trouw-vrijstaand.png 960w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Trouw-vrijstaand-300x91.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Trouw-vrijstaand-768x233.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Trouw-vrijstaand-480x146.png 480w" sizes="(max-width: 960px) 100vw, 960px" /></figure>
</div></div>

</div></div>


<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-71492535b7b4743d967d80f05358f0a0 wp-block-paragraph" style="font-style:normal;font-weight:200">Op Internationale Vrouwendag vieren we de strijd van vrouwen voor vrijheid, gelijkheid en zeggenschap over hun eigen lichaam. Maar er is een groep vrouwen die vrijwel nooit wordt genoemd: de vrouwelijke dieren in de veehouderij. Terwijl juist zij massaal worden uitgebuit vanwege hun vrouwelijke eigenschappen.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Melkkoeien, leghennen en fokzeugen worden gehouden vanwege hun vrouwelijkheid </h3>



<p class="wp-block-paragraph">Melkkoeien, leghennen en fokzeugen worden niet gehouden ondanks hun vrouwelijkheid, maar juist vanwege die vrouwelijkheid. Ze baren, produceren melk of leggen eieren. En precies daarom worden hun lichamen volledig gecontroleerd door mensen. Hun voortplanting wordt gereguleerd, hun lichamen worden dagelijks gemanipuleerd en hun productiviteit wordt gemaximaliseerd. Zeggenschap over hun eigen lichaam hebben ze niet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Amerikaanse dierenethicus Lisa Kemmerer schrijft in haar boek Sister Species dat vrouwen en dieren historisch op vergelijkbare manieren zijn behandeld: als minder rationeel, dichter bij de natuur en daarom geschikt om gecontroleerd te worden. Door vrouwen en dieren te reduceren tot minderwaardige wezens konden mannen hun lichamen, arbeid en voortplanting exploiteren. Objectivering, controle over reproductie en het recht claimen om over andere lichamen te beschikken zijn volgens haar kernkenmerken van patriarchale machtsstructuren.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">De parallellen met de geschiedenis van vrouwen zijn opvallend</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De parallellen met de geschiedenis van vrouwen zijn opvallend. Nog niet zo lang geleden mochten vrouwen na hun huwelijk niet meer werken, konden zij geen bankrekening openen zonder toestemming van hun echtgenoot en werd hun voortplanting gezien als een kwestie van maatschappelijk belang. Ook vandaag proberen sommige politieke bewegingen nog steeds zeggenschap te houden over de reproductieve rechten van vrouwen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Voor vrouwelijke dieren in de veehouderij is deze controle nog absoluut. Een melkkoe wordt elk jaar opnieuw geïnsemineerd zodat ze melk blijft geven. Een fokzeug krijgt nest na nest biggen. Een leghen legt honderden eieren per jaar. Hun lichamen functioneren als productiemachines.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ook hun intellectuele en sociale ontwikkeling wordt beperkt. Generaties lang werd onderwijs voor vrouwen ontmoedigd, omdat een onopgeleide vrouw makkelijker te controleren zou zijn. In de veehouderij gebeurt iets vergelijkbaars. Dieren leven vaak in kale stallen waar weinig ruimte is voor sociale interactie, exploratie of probleemoplossend gedrag. Terwijl juist dat gedrag essentieel is voor hun ontwikkeling.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De gevolgen zijn zichtbaar. Verveling, stress en apathie komen veel voor in stallen. Dieren worden mede gefokt op ‘rustige’ eigenschappen. In de praktijk betekent dit dat ze zich vaak neerleggen bij een leven waarin nauwelijks iets gebeurt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ook de rechtvaardiging klinkt bekend. Door de geschiedenis heen werd de onderdrukking van vrouwen vaak verdedigd met een beroep op het algemeen belang. Vandaag horen we een vergelijkbaar argument over dieren: hun uitbuiting zou noodzakelijk zijn om de wereld te voeden. Maar wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de intensieve veehouderij juist grote schade veroorzaakt aan klimaat, biodiversiteit en voedselzekerheid.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Solidariteit tussen vrouwen houdt niet op bij de menselijke soort</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Solidariteit tussen vrouwen houdt niet op bij de menselijke soort. Feministische denkers zoals Carol Adams wezen daar al in de jaren negentig op. In The Sexual Politics of Meat beschrijft zij hoe de objectificatie van vrouwen en dieren nauw met elkaar verbonden is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Op Internationale Vrouwendag vieren we de vooruitgang die vrouwen hebben geboekt. Maar echte solidariteit betekent ook oog hebben voor andere vrouwelijke lichamen die nog altijd volledig onder controle staan.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Daarom een eenvoudige oproep vandaag: toon solidariteit met vrouwelijke dieren. Hun lichaam is meer dan louter een productiemiddel.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="686" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-1024x686.jpg" alt="" class="wp-image-1140" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-1024x686.jpg 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-300x201.jpg 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-768x515.jpg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-1080x724.jpg 1080w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-980x657.jpg 980w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen-480x322.jpg 480w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/03/zeug-met-biggen.jpg 1200w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Wat is het natuurlijke gedrag van een kip?</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 25 Feb 2026 16:12:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[In de media]]></category>
		<category><![CDATA[Op de radio]]></category>
		<category><![CDATA[Opinieartikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik schrijf]]></category>
		<category><![CDATA[bankivahoen]]></category>
		<category><![CDATA[dierenwelzijn]]></category>
		<category><![CDATA[kippen]]></category>
		<category><![CDATA[natuurlijk gedrag]]></category>
		<category><![CDATA[villa vdb]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=2975</guid>

					<description><![CDATA[Ik wilde de bankivahoen, de oerkip, graag in haar natuurlijke omgeving zien, om te leren van haar gedrag.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2975_cdcfd6-2b alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-left-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-left-golden kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2975_032644-cc"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-6f73d83a0e3baf3ce365812c15497e8e wp-block-paragraph" style="font-size:22px"><a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/019c94bd-67ad-713a-a463-69df9d922c70/2026-02-25-wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Op 25 februari 2026 was ik te gast bij Villa VdB op NPO Radio 1.</a></p>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2975_abe27e-b2"><div class="kt-inside-inner-col"><div class="wp-block-image">
<figure class="alignright size-full is-resized" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--20);margin-bottom:0"><a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/019c94bd-67ad-713a-a463-69df9d922c70/2026-02-25-wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip" target="_blank" rel=" noreferrer noopener"><img loading="lazy" decoding="async" width="890" height="500" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Villa-VdB-Vrijstaand.png" alt="" class="wp-image-1172" style="aspect-ratio:1.7800252844500632;width:189px;height:auto" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Villa-VdB-Vrijstaand.png 890w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Villa-VdB-Vrijstaand-300x169.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Villa-VdB-Vrijstaand-768x431.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Villa-VdB-Vrijstaand-480x270.png 480w" sizes="auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px" /></a></figure>
</div></div></div>

</div></div>


<figure class="wp-block-audio"><audio controls src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/02/Wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip-NPO-Radio-1.mp3"></audio></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Ik ben net terug uit Thailand, waar de kip aller kippen – de Adam en Eva van zo’n vijftig miljard kippen op aarde – nog steeds in het wild leeft.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ik wilde de&nbsp;<em>bankivahoen</em>, de oerkip, graag in haar natuurlijke omgeving zien, om te leren van haar gedrag. Niet uit romantiek, maar om beter te begrijpen wat welzijn voor kippen eigenlijk betekent, en hoe ver ons huidige systeem daarvan is afgedreven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat belangrijk is om te beseffen, is dat kippen door de mens zijn gefokt op productiviteit en uiterlijk – op eieren, vlees en groei – maar niet op gedrag. Dat is heel anders dan bij honden. Een labrador gedraagt zich totaal anders dan een wolf; dat gedrag ís meegefokt.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Geen verschil</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Bij kippen zie je dat verschil nauwelijks. Een productiekip wil zich in de kern nog steeds gedragen als een oerkip.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Als je het natuurlijke gedrag van een olifant wilt leren kennen, ga je ook niet naar Artis. Dan ga je naar de savanne. Je kijkt hoe olifanten daar leven: in welke groepen, hoeveel ze bewegen, waar ze naartoe trekken, hoe ze hun dagen doorbrengen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens mij doen we bij kippen precies het tegenovergestelde. We bestuderen kippen bijna uitsluitend in stallen, in systemen waarin ze hun gedrag nauwelijks kunnen laten zien, en proberen daaruit af te leiden wat ‘natuurlijk gedrag’ zou zijn. Terwijl je eigenlijk terug moet naar de basis. Naar de oerkip.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Scharrelen, observeren, rusten en communiceren</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Dáár zie je hoe een kip zich gedraagt als ze daar de ruimte voor krijgt: ze leeft in het bos, met beschutting; in kleine, stabiele groepen; hanen en hennen vormen paartjes; ze krijgen één keer per jaar kuikens; en ze besteden het grootste deel van hun dag aan scharrelen, observeren, rusten en communiceren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Uit de wetenschappelijke literatuur weten we bovendien dat oerkippen langdurige sociale relaties aangaan, hun eigen nestplaatsen kiezen, hun kuikens actief beschermen, veel tijd besteden aan schaduw zoeken, stofbaden en zonnebaden, en voortdurend met elkaar communiceren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ze hebben een veel rijker gedragsrepertoire dan kippen in de pluimveehouderij, en besteden aanzienlijk meer tijd aan voedsel zoeken en sociale interacties.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De botsing met onze houderij is daarmee duidelijk. Wij vragen nu iets totaal anders van kippen: duizenden tegelijk, continu produceren, weinig sociale stabiliteit, weinig beschutting, weinig mogelijkheid om te scharrelen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Niet omdat de kip dat zo kan, maar omdat het systeem zo is ingericht. Het is tijd voor een systeemverandering.&nbsp;Een echte deze keer!</p>



<p class="wp-block-paragraph"><a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/019c94bd-67ad-713a-a463-69df9d922c70/2026-02-25-wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Ik sprak erover op radio 1</em></a></p>
]]></content:encoded>
					
		
		<enclosure url="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/02/Wat-is-het-natuurlijke-gedrag-van-een-kip-NPO-Radio-1.mp3" length="5425572" type="audio/mpeg" />

			</item>
		<item>
		<title>Interview in de Volkskrant</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/interview-in-de-volkskrant/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 23 Jan 2026 16:34:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[In de media]]></category>
		<category><![CDATA[Interviews]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik zeg]]></category>
		<category><![CDATA[congres]]></category>
		<category><![CDATA[vakbond voor dieren]]></category>
		<category><![CDATA[volkskrant]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=2995</guid>

					<description><![CDATA["Niet alleen mensen, ook dieren in de veehouderij verdienen volgens de Vakbond voor Dieren arbeidsrechten."]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2995_e8a8d5-a0 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-left-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-left-golden kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2995_566ad3-b9"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-e4892bdaa8fd8e575a61ad2a58e8b20f wp-block-paragraph" style="font-size:22px"><a href="https://www.volkskrant.nl/economie/vakbond-wil-arbeidsrechten-voor-dieren-vinden-we-het-acceptabel-dat-we-dieren-hun-primaire-levensbehoefte-ontnemen~bd6bb8ab/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2F" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Op 23 januari 2026 sprak ik met de Volkskrant</a></p>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2995_ec19a4-94"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-full" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--20);margin-bottom:0"><a href="https://www.volkskrant.nl/economie/vakbond-wil-arbeidsrechten-voor-dieren-vinden-we-het-acceptabel-dat-we-dieren-hun-primaire-levensbehoefte-ontnemen~bd6bb8ab/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2F" target="_blank" rel=" noreferrer noopener"><img loading="lazy" decoding="async" width="2560" height="394" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld.png" alt="" class="wp-image-1170" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld.png 2560w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-300x46.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-1024x158.png 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-768x118.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-1536x236.png 1536w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-2048x315.png 2048w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-1080x166.png 1080w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-1280x197.png 1280w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-980x151.png 980w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/06/Logo-Volkskrant-woordbeeld-480x74.png 480w" sizes="auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Niet alleen mensen, ook dieren in de veehouderij verdienen volgens de Vakbond voor Dieren arbeidsrechten. Voorzitter Marjolein de Rooij: ‘Als je niet aan tafel zit, sta je op het menu. Dat geldt voor dieren letterlijk.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">Veel vakbonden kampten de afgelopen decennia met teruglopende ledenaantallen. Bij de Vakbond voor Dieren, opgericht in 2023, ligt dat anders. Die heeft helemaal geen leden. De achterban daarentegen is enorm: het zijn de 81 miljoen kippen, 10 miljoen varkens en 3,5 miljoen koeien in de Nederlandse veehouderij. Die dragen dagelijks bij aan de voedselvoorziening, maar hebben zelf geen stem.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ook op het congres dat de Vakbond deze zaterdag houdt in Bussum, kunnen ze niet meepraten. In plaats daarvan gaan wetenschappers, dierenbeschermers, voorloperboeren en een paar bedrijven met elkaar in gesprek over ethiek in de veehouderij. De landbouwsector laat grotendeels verstek gaan, evenals het ministerie. ‘Ze vinden zo’n ethische discussie nog heel spannend’, zegt vakbondsvoorzitter en -oprichter Marjolein de Rooij (53).</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Rooij, opgeleid als civiel ingenieur, zet zich al sinds 2000 in voor dierenwelzijn. Ze was betrokken bij de oprichting van de Partij voor de Dieren en werkte bij tal van maatschappelijke organisaties. ‘Op een paar details na is er in die tijd heel weinig veranderd. De veehouderij is alleen maar intensiever geworden.’ Ze richtte de Vakbond op om fundamentele ethische vragen te stellen over de omgang met dieren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De focus ligt op de veehouderij. ‘Huisdieren zijn onderdeel van onze morele cirkel geworden. Als je een hond zonder verdoving zijn staart afbrandt, krijg je een boete. Doe je dat met een varken, dan krijg je subsidie.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">De huidige dierenwelzijnsregels gaan voornamelijk over ‘licht, lucht en ruimte’, aldus De Rooij. Arbeidsrechten, zoals de Vakbond voor Dieren bepleit, gaan veel verder: het recht op inspraak bijvoorbeeld, of gezondheid. ‘Arbeidsrecht is iets wat mensen snappen’, zegt De Rooij. ‘Het is makkelijk om een parallel te trekken met arbeidsrechten voor mensen.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Waarom zouden we die vergelijking überhaupt moeten maken? Zijn dieren gelijkwaardig aan mensen?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Nee, maar kinderen zitten ook in onze morele cirkel, net als mensen met dementie. Die hebben ook niet dezelfde capaciteiten als een gezonde volwassene. We hebben altijd zwakkeren onderdeel gemaakt van onze morele cirkel.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Bovendien: de argumenten die we altijd gebruikt hebben om dieren daar niet in te plaatsen, vallen weg. We weten steeds meer over de intelligentie en taal van dieren. Natuurlijk zijn dieren geen mensen. Maar het is wel tijd dat we de belangen van dieren serieus nemen en daar op een meer ethische manier nadenken over onze omgang met dieren.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Dieren kunnen niet zeggen wat ze wel of niet willen. Hoe kun je hun belangen dan vertegenwoordigen?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Er zijn natuurlijk manieren om dieren vragen te stellen. Ze zijn heel duidelijk in hun keuze, bijvoorbeeld als je ze twee soorten voer aanbiedt. Of je kunt op basis van kennis en onderzoek bepalen wat een dier zou willen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Heel veel dingen zijn ook bekend: een varken wil bijvoorbeeld wroeten. Nu zegt men: dat is binnen het systeem niet haalbaar. Vinden we het acceptabel dat we dieren hun primaire levensbehoefte ontnemen? Die vraag stellen we niet, omdat de sector bepaalt dat het niet haalbaar is.’</p>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2995_dd3e52-af alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-right-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2995_5a95a2-10"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image" style="margin-bottom:0"><img decoding="async" src="https://image.volkskrant.nl/268921867/width/2480/marjolein-de-rooij-van-de-vakbond-voor-dieren-met-onze-huidige" alt="Marjolein de Rooij van de Vakbond voor Dieren: ‘Met onze huidige kennis over dieren zouden we het systeem nooit zo ingericht hebben.’"/><figcaption class="wp-element-caption">Fotocredit: Veerle Haan</figcaption></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2995_5f2f0f-92"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="wp-block-paragraph">Afgelopen zomer sloot het ministerie van Landbouw met twaalf andere partijen het convenant ‘stappen naar een dierwaardige veehouderij’. <br>De Rooij vindt de afspraken ‘enorm teleurstellend’. ‘Het gaat over centimeters meer ruimte, over daglicht voor kalveren dat ook met kunstlicht gerealiseerd mag worden.’ Ze wijst erop dat vooral boerenorganisaties en marktpartijen aan tafel zaten. </p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">‘Verandering wordt nooit aangewakkerd door mensen die het meest te verliezen hebben. Als je niet aan tafel zit, sta je op het menu. Dat geldt voor dieren letterlijk.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Dierenbescherming sprak namens de dieren, maar stond alleen en denkt volgens De Rooij ‘binnen het systeem’. ‘Met onze huidige kennis over dieren zouden we het systeem nooit zo ingericht hebben.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Is dat zo? Of vinden de meeste mensen het prima zolang vlees betaalbaar blijft en het leed buiten hun gezichtsveld plaatsvindt?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Dat kan, maar ik denk niet dat we dat met elkaar hebben besloten. Het is zo gegroeid en we hebben het aan de markt overgelaten. Het feit dat het buiten je gezichtsveld gebeurt, wil niet zeggen dat het acceptabel is. Aan ons de taak om dat in het gezichtsveld te brengen. En ik vind het een plicht van de overheid om dieren tegen bepaalde omgevingen en gedragingen te beschermen.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Jullie willen dat dieren met pensioen kunnen. Hoe werkt dat bij vleeskuikens?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Sommige sectoren zullen nooit in een ethisch systeem passen. De vleeskuikensector is er één van, en niet alleen vanwege de korte levensduur van de dieren. Ze zitten vast in een ongezond lichaam dat onnatuurlijk snel groeit. Die hele sector is moreel verwerpelijk.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Dan verplaatst de productie zich dus naar het buitenland, waar de dierenwelzijnsnormen lager zijn.</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Ik probeer weg te blijven van de discussie over wat we eten. Maar ik denk dat we allemaal weten dat minder dierlijk voedsel beter is voor het klimaat, de volksgezondheid en de dieren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Daarnaast kun je op basis van je eigen morele normen zeggen: ik wil dat hier niet. In Nederland hebben we kinderarbeid verboden, terwijl we weten dat er nog producten uit Bangladesh komen waar wellicht wel kinderen aan hebben gewerkt. Als je zelf een morele grens trekt, kun je die uitdragen en anderen erop aanspreken.’</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Jullie pleiten niet voor het recht om niet gedood te worden. Dat lijkt me een heel basaal recht.</h3>



<p class="wp-block-paragraph">‘Dat is het ook. Maar het doden van dieren voor voedsel is op dit moment maatschappelijk geaccepteerd. Als je die realiteit volledig verwerpt, plaats je jezelf buiten het gesprek. Ik kies ervoor om wél in dat gesprek te blijven, juist om de positie van dieren stap voor stap te verbeteren.’</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Cage Free+ eieren in Tanzania</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/cage-free-in-tanzania/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 02 Dec 2025 13:43:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Projecten]]></category>
		<category><![CDATA[Tanzania]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik doe]]></category>
		<category><![CDATA[Cage Free]]></category>
		<category><![CDATA[kippen]]></category>
		<category><![CDATA[kooisystemen]]></category>
		<category><![CDATA[pluimveehouderij]]></category>
		<category><![CDATA[vakbond voor dieren]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=3010</guid>

					<description><![CDATA[In de eerste helft van 2025 voerden we een pilotproject uit om het welzijn van leghennen in Noord-Tanzania te verbeteren.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id3010_f2f72b-43 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column3010_eed3d5-5b"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-870251f61544731280ee6e990cc45268 wp-block-paragraph" style="padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:25px"><em><em>In de eerste helft van 2025 voerden we een pilotproject uit om het welzijn van leghennen in Noord-Tanzania te verbeteren.</em></em></p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">De pluimveesector in dit Oost Afrikaanse land beweegt snel richting kooisystemen, terwijl er juist grote kansen liggen voor hogere welzijnsnormen. Door veldbezoeken aan boeren, een workshop met lokale pluimveehouders en gesprekken met hotels en lodges brachten we de belangrijkste welzijns- en managementproblemen in kaart.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Cage Free<sup>+</sup></h3>



<p class="wp-block-paragraph">Als resultaat ontwikkelden we praktische richtlijnen voor Cage Free<sup>+</sup> en ontstond er een gemotiveerde groep boeren die wil werken naar een gecertificeerd vrije-uitloopsysteem en samen een betrouwbare, diervriendelijke eierketen wil opbouwen voor de toerismesector.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het rapport is geschreven in het Engels in opdracht van RVO en de Nederlands ambassade in Tanzania, en werd uitgevoerd in samenwerking met pluimveedierenarts Vera Bavinck (Fairpoultry) en de Tanzaniaanse dierenbeschermingsorganisatie EAAW.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><a href="https://www.vakbondvoordieren.nl/project/cage-free-tanzania/">Download het rapport hier.</a></p>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id3010_b7bc2a-b7 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-3-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column3010_38f222-98"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-video"><video height="848" style="aspect-ratio: 480 / 848;" width="480" controls poster="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Still-video.png" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VIDEO-Tanzania.mp4"></video></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column3010_5d0b22-7e"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1-768x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-3014" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1-768x1024.jpeg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1-225x300.jpeg 225w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/IMG_7387-1-scaled-1.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column3010_fb991f-fd"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="724" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-724x1024.png" alt="" class="wp-image-3015" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-724x1024.png 724w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-212x300.png 212w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-768x1086.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-1086x1536.png 1086w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1-1448x2048.png 1448w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VvdD_Tanzania-Rapport-0538-scaled-1.png 1810w" sizes="auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px" /></figure>
</div></div>

</div></div>]]></content:encoded>
					
		
		<enclosure url="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/VIDEO-Tanzania.mp4" length="6937531" type="video/mp4" />

			</item>
		<item>
		<title>Jane Goodall introduceerde de vrouwelijke blik in de wetenschap</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/jane-goodall-introduceerde-de-vrouwelijke-blik-in-de-wetenschap/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gertrude Lok]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 04 Oct 2025 15:14:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[In de media]]></category>
		<category><![CDATA[Op de radio]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik zeg]]></category>
		<category><![CDATA[chimpansees]]></category>
		<category><![CDATA[ecofeminisme]]></category>
		<category><![CDATA[Gombe]]></category>
		<category><![CDATA[jane goodall]]></category>
		<category><![CDATA[Nieuwsweekend]]></category>
		<category><![CDATA[varkens]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=2988</guid>

					<description><![CDATA[Ik sprak over Jane Goodall, het belang van vrouwelijke onderzoekers en hoe weinig chimpansees van varkens verschillen.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id2988_43bbaa-29 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-left-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-left-golden kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2988_8d534b-53"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-3fc2a7dfe69fd7a696674b708d59fd85 wp-block-paragraph" style="font-size:22px"><a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/0199ae31-5308-730e-89a6-b549ac3fed6a/2025-10-04-jane-goodall-introduceerde-de-vrouwelijke-blik-in-de-wetenschap" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Op 4 oktober 2025 was ik te gast bij Nieuwsweekend op NPO Radio 1.</a></p>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column2988_ed3ca1-a2"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/0199ae31-5308-730e-89a6-b549ac3fed6a/2025-10-04-jane-goodall-introduceerde-de-vrouwelijke-blik-in-de-wetenschap" target="_blank" rel=" noreferrer noopener"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="256" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/nieuwsweekend-1024x256-1.png" alt="" class="wp-image-2990" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/nieuwsweekend-1024x256-1.png 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/nieuwsweekend-1024x256-1-300x75.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/nieuwsweekend-1024x256-1-768x192.png 768w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Ik sprak op radio 1 bij Nieuwsweekend over Jane Goodall, het belang van vrouwelijke onderzoekers en hoe weinig chimpansees van varkens verschillen. Dat ik ook nog zelf in Gombe ben geweest maakt het verhaal extra persoonlijk. <a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/0199ae31-5308-730e-89a6-b549ac3fed6a/2025-10-04-jane-goodall-introduceerde-de-vrouwelijke-blik-in-de-wetenschap" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Luister hier naar het hele gesprek.</a></p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="574" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-1024x574.png" alt="" class="wp-image-2991" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-1024x574.png 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-300x168.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-768x431.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-1536x861.png 1536w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Scherm­afbeelding-2026-07-24-om-17.20.21-2048x1148.png 2048w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Keynote Van kippenhok tot kantoortuin</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/keynote-van-kippenhok-tot-kantoortuin-dierlijke-lessen-voor-de-mens/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Marjolein]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 07 Jan 2025 09:19:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Op het podium]]></category>
		<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik doe]]></category>
		<category><![CDATA[communicatie]]></category>
		<category><![CDATA[kippen]]></category>
		<category><![CDATA[lindertje mans]]></category>
		<category><![CDATA[workshop]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=1068</guid>

					<description><![CDATA[Kippen, koeien en collega’s: de overeenkomsten zijn talrijk. Wat kunnen we leren van dieren over communicatie, samenwerking en empathie?]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<h3 class="wp-block-heading" style="border-top-color:var(--wp--preset--color--theme-palette-3);border-top-width:1px;margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);padding-top:var(--wp--preset--spacing--50)">Kippen, koeien en collega’s: de overeenkomsten zijn talrijk</h3>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_2d6ad7-70 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_7479c8-40"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-73e8ef1930f57e09364433cf29eb0db4 wp-block-paragraph" style="padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:25px"><em><em>Wat kunnen we leren van dieren over communicatie, samenwerking en empathie?</em></em></p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Dieren communiceren voortdurend en gebruiken geluid en lichaamstaal om samen te werken, verbinding te versterken en elkaar te troosten. Van het ritme van kippentaal tot de kalme interacties van koeien – hun manier van omgaan met elkaar biedt verrassend toepasbare inzichten voor de werkvloer. In deze keynote delen we die inzichten op een speelse, humoristische en interactieve manier. Maar als we dieren als inspiratiebron gebruiken voor hoe wij samenwerken, moeten we dan ook niet nadenken over hun eigen werkomstandigheden?</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Voor wie is deze keynote geschikt?</h3>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_2cfbd5-19 alignnone has-theme-palette8-background-color kt-row-has-bg wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_0f7a17-9a"><div class="kt-inside-inner-col">
<div class="wp-block-kadence-iconlist kt-svg-icon-list-items kt-svg-icon-list-items1068_35d5ce-1b kt-svg-icon-list-columns-1 alignnone kt-list-icon-aligntop"><ul class="kt-svg-icon-list">
<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_5c475a-59"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_checkCircle kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M22 11.08V12a10 10 0 1 1-5.93-9.14"/><polyline points="22 4 12 14.01 9 11.01"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Bedrijven die vanuit een groen perspectief willen investeren in betere samenwerking en communicatie</span></li>



<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_efc859-c1"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_checkCircle kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M22 11.08V12a10 10 0 1 1-5.93-9.14"/><polyline points="22 4 12 14.01 9 11.01"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Congressen en evenementen met thema’s als leiderschap, teamontwikkeling of duurzaamheid</span></li>



<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_e8018f-63"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_checkCircle kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M22 11.08V12a10 10 0 1 1-5.93-9.14"/><polyline points="22 4 12 14.01 9 11.01"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Organisaties die hun perspectief op werkgeluk, samenwerking en empathie willen verbreden</span></li>



<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_ab236f-2b"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_checkCircle kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M22 11.08V12a10 10 0 1 1-5.93-9.14"/><polyline points="22 4 12 14.01 9 11.01"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Duurzaamheids- en innovatiedagen, waarbij we inzichten uit de dierenwereld koppelen aan een toekomstbestendige werkomgeving</span></li>
</ul></div>
</div></div>

</div></div>


<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">De keynote kan worden aangepast aan het thema van de dag</h3>



<p class="wp-block-paragraph" style="margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--20)">De keynote is flexibel en kan worden aangepast aan het thema van de dag. Of het nu gaat om effectief teamwork, inclusieve communicatie of duurzame werkrelaties, de inzichten uit de dierenwereld bieden verrassend toepasbare lessen.</p>



<div class="wp-block-kadence-iconlist kt-svg-icon-list-items kt-svg-icon-list-items1068_09d931-72 kt-svg-icon-list-columns-1 alignnone kt-list-icon-aligntop"><ul class="kt-svg-icon-list">
<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_5684d5-57"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_info kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><circle cx="12" cy="12" r="10"/><line x1="12" y1="16" x2="12" y2="12"/><line x1="12" y1="8" x2="12" y2="8"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Deze keynote is ook beschikbaar in het Engels.</span></li>
</ul></div>





<h6 class="wp-block-heading has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-c802516786c555d448645dcd354bbee9" style="border-top-color:var(--wp--preset--color--theme-palette-3);border-top-width:1px;margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);padding-top:var(--wp--preset--spacing--60);font-size:25px;font-style:normal;font-weight:400">Over de sprekers</h6>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_d9aad4-7e alignnone has-theme-palette8-background-color kt-row-has-bg wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-row kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_64a882-c5"><div class="kt-inside-inner-col">
<h3 class="wp-block-heading has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-7fd26445faac2d39ec67612ad484bc9e" style="margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:50px">Marjolein de Rooij</h3>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_cf1e21-86"><div class="kt-inside-inner-col"><div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_2d59cd-e2 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-right-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_9b800e-f1"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-full has-custom-border" style="margin-bottom:0"><img loading="lazy" decoding="async" width="956" height="956" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Marjolein-strand.png" alt="" class="wp-image-2491" style="border-style:none;border-width:0px;border-top-left-radius:300px;border-top-right-radius:300px;border-bottom-left-radius:300px;border-bottom-right-radius:300px" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Marjolein-strand.png 956w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Marjolein-strand-300x300.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Marjolein-strand-150x150.png 150w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2026/07/Marjolein-strand-768x768.png 768w" sizes="auto, (max-width: 956px) 100vw, 956px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_27ebe4-ef"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-c787e688e05a80308bf4b09f937d1098 wp-block-paragraph" style="font-size:22px;line-height:1.3">Marjolein de Rooij is expert dierenwelzijn, schrijver en oprichter en voorzitter van de <a href="https://www.vakbondvoordieren.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Vakbond voor Dieren.</a> Met haar boek <a href="https://www.bol.com/nl/nl/f/hoeveel-vakantiedagen-heeft-een-varken/9300000127552696/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">&#8216;Hoeveel vakantiedagen heeft een varken?&#8217;</a> en haar baanbrekende onderzoek naar kippentaal inspireert ze mensen om anders naar dieren te kijken. Ze is een veelgevraagd spreker en regelmatig te horen op NPO Radio 1.</p>
</div></div>

</div></div></div></div>

</div></div>

<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_de92b0-66 alignnone has-theme-palette8-background-color kt-row-has-bg wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-row kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_79cf82-64"><div class="kt-inside-inner-col">
<h3 class="wp-block-heading has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-d2a6b9ed07c937bdcbd23ccb2d0f6ca6" style="margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:50px">Lindertje Mans</h3>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_1c0c1e-88"><div class="kt-inside-inner-col"><div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_6fb72d-0e alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-2-columns kt-row-layout-right-golden kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_ff1128-64"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-full has-custom-border" style="margin-bottom:0"><img loading="lazy" decoding="async" width="1631" height="1631" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje.png" alt="" class="wp-image-2481" style="border-style:none;border-width:0px;border-top-left-radius:300px;border-top-right-radius:300px;border-bottom-left-radius:300px;border-bottom-right-radius:300px" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje.png 1631w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje-300x300.png 300w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje-1024x1024.png 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje-150x150.png 150w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje-768x768.png 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/Lindertje-1536x1536.png 1536w" sizes="auto, (max-width: 1631px) 100vw, 1631px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_1db580-8c"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-2ad3585998b56a3f49b83ebe3e133459 wp-block-paragraph" style="font-size:22px;line-height:1.3">Lindertje Mans is theatermaker, performer en zangeres. Ze is mede-oprichter van <a href="https://firmames.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">theatergezelschap Firma Mes</a> en speelde op gerenommeerde festivals zoals Lowlands. <br>Met haar unieke mix van inhoud en speelsheid laat ze mensen ervaren hoe we ons echt kunnen verplaatsen in een ander – mens of dier.</p>
</div></div>

</div></div></div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Samen brengen we een lezing die <em>verrassend</em>, <em>inhoudelijk</em> en <em>toepasbaar</em> is. Theorie en wetenschap worden afgewisseld met pakkende voorbeelden, interactie en herkenbare situaties.</p>



<p class="wp-block-paragraph">We gaven deze presentatie onder andere bij het <a href="https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-visserij-voedselzekerheid-en-natuur" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Ministerie van LVVN</a>,  <a href="https://www.partijvoordedieren.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Partij voor de Dieren</a>, <a href="https://aag.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">AAG</a>, <a href="https://www.partnersvoorjeugd.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Partners voor Jeugd</a> en voor Museumdocenten.</p>


<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1068_6ef8ae-17 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-3-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_9dd37c-b0"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="682" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37-682x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-3459" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37-682x1024.jpeg 682w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37-200x300.jpeg 200w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37-768x1153.jpeg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37-1023x1536.jpeg 1023w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.29.37.jpeg 1066w" sizes="auto, (max-width: 682px) 100vw, 682px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_454e09-b6"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="681" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.34.13-e1785935465894-681x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-3460" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.34.13-e1785935465894-681x1024.jpeg 681w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.34.13-e1785935465894-199x300.jpeg 199w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.34.13-e1785935465894-768x1155.jpeg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/WhatsApp-Image-2026-08-03-at-16.34.13-e1785935465894.jpeg 1008w" sizes="auto, (max-width: 681px) 100vw, 681px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1068_f26809-98"><div class="kt-inside-inner-col">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-683x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-3461" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-683x1024.jpeg 683w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-200x300.jpeg 200w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-768x1152.jpeg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-1024x1536.jpeg 1024w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-1365x2048.jpeg 1365w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2025/01/364CB065-2FB7-42BA-AC31-A06845AC77EA-DSC_0658-scaled.jpeg 1706w" sizes="auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px" /></figure>
</div></div>

</div></div>


<div class="wp-block-kadence-iconlist kt-svg-icon-list-items kt-svg-icon-list-items1068_e21c4e-12 kt-svg-icon-list-columns-1 alignnone kt-list-icon-aligntop"><ul class="kt-svg-icon-list">
<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_54af98-85"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_mail kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.5" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M4 4h16c1.1 0 2 .9 2 2v12c0 1.1-.9 2-2 2H4c-1.1 0-2-.9-2-2V6c0-1.1.9-2 2-2z"/><polyline points="22,6 12,13 2,6"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text">Interesse? Neem contact met ons op voor meer informatie!</span></li>
</ul></div>



<div class="wp-block-kadence-iconlist kt-svg-icon-list-items kt-svg-icon-list-items1068_019097-24 kt-svg-icon-list-columns-1 alignnone kt-list-icon-aligntop"><ul class="kt-svg-icon-list">
<li class="wp-block-kadence-listitem kt-svg-icon-list-item-wrap kt-svg-icon-list-item-1068_d89fc1-67"><span class="kb-svg-icon-wrap kb-svg-icon-fe_camera kt-svg-icon-list-single"><svg viewBox="0 0 24 24"  fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"  aria-hidden="true"><path d="M23 19a2 2 0 0 1-2 2H3a2 2 0 0 1-2-2V8a2 2 0 0 1 2-2h4l2-3h6l2 3h4a2 2 0 0 1 2 2z"/><circle cx="12" cy="13" r="4"/></svg></span><span class="kt-svg-icon-list-text"><a href="https://www.rooseijmers.com" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Roos Eijmers</a></span></li>
</ul></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Rouwende dieren</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/rouwende-dieren/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Marjolein]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 21 Nov 2024 18:56:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik schrijf]]></category>
		<category><![CDATA[kippen]]></category>
		<category><![CDATA[rouw]]></category>
		<category><![CDATA[vriendschap]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=1027</guid>

					<description><![CDATA[Ik zie mijn kippen, die normaal hele dagen buiten aan het scharrelen zijn, de hele ochtend al niet.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1027_d885b4-62 alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1027_107664-b7"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-73f22feaeedc2a9318c8939546ed60ad wp-block-paragraph" style="padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:25px"><em><em>Ik zie mijn kippen, die normaal hele dagen buiten aan het scharrelen zijn, de hele ochtend al niet.</em></em></p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Terwijl ik werk, zijn ze altijd in mijn ooghoeken aanwezig. Maar nu mis ik de bewegingen van de witte vogels in mijn herfstige tuin. Ik trek een dikke jas aan en loop naar buiten. Bij het tuinhek komt één kip aanrennen. Snavel naar voren, vleugels strak naar achteren, en pootjes die sneller bewegen dan ik kan waarnemen. Zij is in ieder geval gezond.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In het hok zit de andere kip. Ze ligt stil op haar nest en beweegt nauwelijks. Ze kijkt op als ik dichterbij kom, maar maakt geen aanstalten om weg te lopen. Prooidieren laten hun zwakte pas zien als het echt niet anders kan. In de natuur zijn zieke dieren kwetsbaar en doen ze zo lang mogelijk alsof. Als een kip zichtbaar ziek is, is het meestal al te laat. Ik denk dat dit diertje het eind van de dag niet haalt. Om haar stervensproces niet te verstoren, laat ik de kip in haar hok. Ik loop stilletjes weg en laat mijn telefoon met camera achter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rouw bij dieren is een groeiend onderzoeksgebied. Filosofe Susana Monsó heeft zich verdiept in <em>comparative thanatology</em> – de studie van hoe dieren dood en sterven ervaren. In haar boek <em>What Ants and Orcas Can Teach Us About Death</em> schrijft ze over Tahlequah, een orka die 17 dagen haar dode jong met zich meedroeg. &#8220;Ik denk niet dat het vergezocht is om te veronderstellen dat dit een voorbeeld van rouw is. Rouw is een emotioneel proces waarin men leert omgaan met het verlies van een ander individu. En dat lijkt precies te zijn wat deze moeders doen,&#8221; aldus Monsó.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Jane Goodall zag tijdens haar onderzoek naar chimpansees moeders die dagenlang een gestorven jong bij zich dragen. Ook jonge chimpansees die hun moeder verliezen tonen diepe rouw: ze trekken zich terug, weigeren voedsel of sterven aan wat als een gebroken hart omschreven kan worden.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Rituelen bieden afsluiting en versterken sociale banden</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De verwerking van rouw is bij mensen omgeven door rituelen. Rituelen bieden afsluiting en helpen verlies te verwerken. Bij dieren, zoals chimpansees en orka’s, kan het vasthouden van een overleden jong of het observeren van het lichaam een manier zijn om de realiteit van het verlies te accepteren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Begrafenissen, waarbij mensen samen rouwen, versterken sociale banden. Een wake zoals we die bij mensen kennen, is ook bij dieren waargenomen: olifanten keren terug naar de overblijfselen van een familielid, kraaien en raven verzamelen zich rond een dode soortgenoot. Troost vinden in sociale interactie is niet alleen menselijk. Bavianen laten bijvoorbeeld meer vlooigedrag zien na het overlijden van een familielid, waardoor hun stresshormonen afnemen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De video die mijn telefoon maakte, toont een rouwende kip. Ze gaat naar haar zieke soortgenoot, raakt haar zachtjes aan met haar snavel, en gaat naast haar zitten. Ze blijven zo urenlang samen, zelfs nadat het zieke kipje is overleden.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Dit is een scharrelkip</title>
		<link>https://www.marjoleinderooij.nl/dit-is-een-scharrelkip/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Marjolein]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 22 Jul 2024 11:52:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Populair]]></category>
		<category><![CDATA[Wat ik vind]]></category>
		<category><![CDATA[kippen]]></category>
		<category><![CDATA[kippengeluk]]></category>
		<category><![CDATA[pensioen]]></category>
		<category><![CDATA[redeenlegkip]]></category>
		<category><![CDATA[scharrelei]]></category>
		<category><![CDATA[scharrelkip]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.marjoleinderooij.nl/?p=1009</guid>

					<description><![CDATA[‘Maar ik koop altijd scharreleieren hoor!’]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1009_e25c57-fd alignnone wp-block-kadence-rowlayout"><div class="kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-middle">

<div class="wp-block-kadence-column kadence-column1009_2c6f5a-c0"><div class="kt-inside-inner-col">
<p class="has-theme-palette-3-color has-text-color has-link-color wp-elements-04904b5e6b1e8cd24a20598735d5ed46 wp-block-paragraph" style="padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);font-size:25px"><em><em>‘Maar ik koop altijd scharreleieren hoor!’</em></em></p>
</div></div>

</div></div>


<p class="wp-block-paragraph">Als ik vrienden en kennissen vertel dat ik uitgelegde legkippen opvang, dan krijg ik vaak een verontschuldigende opmerking. Ik spreek mensen zelden aan op hun gedrag, maar mensen hebben wel de behoefte om hun gedrag aan mij te verklaren. Want ze bedoelen het tenslotte goed.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ik geloof (soms tegen beter weten in) meer in informeren. Laat maar zien hoe de kippen die eieren leggen leven. Vertel maar dat zie nooit in de buitenlucht zijn en nooit de zon hebben gevoeld. Dat ze een natuurlijke behoefte hebben om een een stofbad te nemen maar dat nooit kunnen. De keuze is daarna vrij.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Kijk in de krant en huiver</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De maatschappij heeft deze vorm van dierenmishandeling geaccepteerd, ondanks dat wetenschappelijk onderzoek allang aantoont dat deze manier van dieren houden niet duurzaam is. Kijk in de krant en huiver. Mestoverschot, methaanuitstoot, stikstofuitstoot. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De veehouderij ontdoet onze planeet van natuur en biodiversiteit. Het leed dat de dieren in dit systeem wordt aangedaan is eveneens wetenschappelijk vastgesteld. Dieren ervaren pijn, angst en stress en hebben hier aantoonbaar last van. Dat staat echt niet meer ter discussie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En daarom hieronder een foto van Blauwtje. Zo noem ik haar, omdat ze een blauw ringetje om haar poot had toen ik haar kreeg. Ze is een scharrelkip. Ze heeft in de eerste 18 maanden van haar leven nooit daglicht gezien, nooit aarde onder haar pootjes gevoeld, nooit een stofbad genomen en nog nooit gescharreld. Met negen kippen op 1 m<sup>2</sup> is het vechten om een plekje.</p>



<h3 class="wp-block-heading" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)">Een scharrelei</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Afgelopen week heb ik Blauwtje, met haar soortgenoten Geeltje en Groentje, opgehaald bij <a href="https://www.redeenlegkip.nl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Redeenlegkip</a>. Bij mij in de tuin mogen ze met pensioen. En dat ze dat verdiend heeft, laat haar lichaam ons duidelijk zien. De veren zijn door haar soortgenoten uit haar vel getrokken, iets dat pijnlijk en angstig is. Want ze kan niet wegvluchten voor de kippen die haar iets aandoen. Ze heeft (fysiek) geen ruimte om bij te komen na een aanval. Ze kan zich met haar vriendinnen niet terugtrekken en in alle rust bijkomen van de pijn die het gedaan heeft. En terwijl ze haar hele leven in deze onveilige omgeving vastzit, legt ze ook nog iedere dag een ei. Een scharrelei.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Dus, nu weet je het. Eet smakelijk.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Oh, en voordat je denkt dat dit soort kippen echt een uitzondering zijn, hierbij toch even een paar cijfers: in 2023 waren er ongeveer 33 miljoen leghennen in Nederland (CBS). De gemiddelde <em>uitval</em>, synoniem voor het vroegtijdig sterven van de dieren, bedraagt ongeveer 8%. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat zijn 2,6 miljoen kippen die doodgaan door pikkerij van hun soortgenoten, doordat ze doodgedrukt worden, doordat ze geen water of voedsel kunnen krijgen omdat soortgenoten hen daarvan onthouden of ziek worden van de leefomstandigheden. De kippen die de 18 maanden volhouden, zoals Blauwtje, hebben het zwaar gehad. Allemaal.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" src="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-768x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-1010" srcset="https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-768x1024.jpeg 768w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-225x300.jpeg 225w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-1080x1440.jpeg 1080w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-1280x1707.jpeg 1280w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-980x1307.jpeg 980w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-480x640.jpeg 480w, https://www.marjoleinderooij.nl/wp-content/uploads/2024/07/IMG_3249-scaled.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
