Terwijl ik onderzoek doe voor mijn nieuwe boek over geluk, en me afvraag of dieren in de veehouderij geluk kunnen ervaren, ontvouwt zich iets bijzonders: een natuurdocumentaire waarin koeien, kippen en varkens niet worden getoond als producten, maar als individuen. Met een eigen wil, een eigen karakter en een eigen verlangen naar een goed leven.

De film heet Geluksvogels

De film heet Geluksvogels, en hij doet iets wat ik al jaren probeer: het gesprek verschuiven. Weg van de vraag hoeveel dieren lijden, naar de vraag of, en hoe, dieren een goed leven kunnen hebben. Want zodra je geluk bij dieren zichtbaar maakt, verandert ook onherroepelijk de manier waarop je naar hun leven kijkt.

Een film in wording van Aldine Reinink, camera Sjors Swierstra, muziek Jur de Vries. Ik ben ontzettend trots dat de Vakbond voor Dieren, samen met Stichting Symbio en Stichting DOEN, dit mede mogelijk maakt.

Verwachte première: voorjaar 2027. Ik kan niet wachten om deze film met jullie te delen.

Bekijk hier de trailer:

Op 8 juni 2026 was ik te gast in de serie ‘Bucketlist Filosofie’ in de Rode Hoed.

De Rode Hoed organiseerde een gesprek over ecofeminisme aan de hand van het werk van filosoof Val Plumwood. Met mooie lezingen van Lisa Doeland en Katrien Schaubroeck. Moderator was voormalige Denker des Vaderlands Daan Roovers. En ik vertelde hoe het gedachtengoed van Plumwood aansluit bij mijn visie op dierenwelzijn en dierenrechten.

Plumwood gebruikt het begrip terra nullius — leeg land. Oorspronkelijk een koloniale term: land zonder Europese bewoners werd simpelweg ‘leeg’ verklaard, niemandsland. En dus vrij om te nemen. Plumwood laat zien dat we hetzelfde denken toepassen op de natuur. Alles wat niet menselijk is, heeft geen waarde. Het staat er voor óns. Om te gebruiken, om van te profiteren.

Dat is zo vanzelfsprekend geworden dat we het niet eens meer zien.

En dieren? Die zijn het duidelijkste voorbeeld. In onze maatschappij is een koe geen subject met een eigen leven. Een kip is geen levend wezen met gevoel. Ze zijn grondstof. Terra nullius.

Plumwood — zelf bijna opgegeten door een krokodil — doorprikte die illusie. Wij staan niet buiten de natuur. Wij maken er deel van uit. En als we dieren behandelen als leeg land, zeggen we eigenlijk: hun leven telt niet.

Gisteren zat ik op het podium met mensen die dat ook voelen. En in de zaal nog veel meer. Dat geeft energie.

Want het kán anders. En het moet.

Op zaterdag 24 januari was het zover: het eerste congres van de Vakbond voor Dieren! Het thema van deze dag was Ethiek in de Veehouderij. 

Tijdens het congres benadrukte ik het belang van ethische afwegingen en het meenemen van de meest recente kennis over dieren.

Welke morele keuzes maken we elke dag in de veehouderij? In de stal, in beleid, in onderzoek en in de media? Hoe verandert onze relatie met dieren door automatisering, zoals AI en technische toepassingen zoals de melkrobot? Welke rol speelt ethiek in politieke besluitvorming en beleidsbeïnvloeding? En is het tijd om ethiek in de fokkerij een rol te geven? 

We gingen hierover in gesprek met onderzoekers, veehouders, dierenartsen, beleidsmakers, ethici en dierenbeschermers. We belichtten ethische dilemma’s vanuit verschillende perspectieven en dachten samen na over richtlijnen voor een meer ethische koers in de veehouderij.

Dit artikel werd op 24 januari 2026 gepubliceerd in NRC.

De Vakbond voor Dieren noemt zichzelf ‘de grootste ter wereld’, al zitten de leden niet in de zaal

De Vakbond voor Dieren beschouwt zichzelf als stem van de 90 miljoen kippen, 10 miljoen varkens en 3,7 miljoen runderen in Nederland. Zaterdag was het eerste congres. “Eerst lachen ze je uit, uiteindelijk nemen ze je serieus.”

Lees het hele artikel hier

Dit artikel werd op 24 januari 2026 gepubliceerd in Trouw.

De vakbond verschijnt steeds vaker aan overlegtafels en stond vorig jaar bij de Trouw Duurzame 100 bovenaan in de categorie landbouw. Zaterdag volgde een drukbezocht eerste vakbondscongres bij De Groene Afslag in Bussum. De directe achterban was verhinderd: die zat vast in de stal. En dus werd het een bondgenotenbijeenkomst, vol deskundige sprekers en panelgesprekken.

Uitgestoken hand

“Als vakbond willen we het gesprek aangaan”, benadrukte Judith van Ooijen. Zij is bestuurslid van de Vakbond voor Dieren, maar ook beleidsadviseur bij de menselijke vakbond AVV. De Vakbond kan juist een brug zijn tussen de landbouwsector en andere dierenrechtenorganisaties, denkt zij. “We wijzen boeren niet af: als vakbond heb je ook een relatie met werkgevers hoog te houden.”

Lees het hele artikel hier.

De pluimveesector in dit Oost Afrikaanse land beweegt snel richting kooisystemen, terwijl er juist grote kansen liggen voor hogere welzijnsnormen. Door veldbezoeken aan boeren, een workshop met lokale pluimveehouders en gesprekken met hotels en lodges brachten we de belangrijkste welzijns- en managementproblemen in kaart.

Cage Free⁺

Als resultaat ontwikkelden we praktische richtlijnen voor Cage Free⁺ en ontstond er een gemotiveerde groep boeren die wil werken naar een gecertificeerd vrije-uitloopsysteem en samen een betrouwbare, diervriendelijke eierketen wil opbouwen voor de toerismesector.

Het rapport is geschreven in het Engels in opdracht van RVO en de Nederlands ambassade in Tanzania, en werd uitgevoerd in samenwerking met pluimveedierenarts Vera Bavinck (Fairpoultry) en de Tanzaniaanse dierenbeschermingsorganisatie EAAW.

Download het rapport hier.

Het evenement zocht naar antwoorden of en hoe dierlijk materiaal op een ethisch verantwoorde manier een rol kan spelen in de transitie naar een circulaire economie.

Ik trapte de bijeenkomst af door te pleiten voor de arbeidsrechten en de biologische grenzen van het ‘werkende dier’ in onze productieketens.

Dit artikel werd op 10 oktober 2025 gepubliceerd in Trouw.

Nummer 1

De Vakbond voor Dieren is uitgeroepen tot nummer 1 in de categorie ‘Voeding en Landbouw’ in de Duurzame 100 van Trouw 2025.

De Duurzame 100 eert jaarlijks inspirerende initiatieven die duurzaamheid écht in de praktijk brengen. Dit jaar beloonde de jury onze inzet voor het versterken van de stem van dieren in de landbouw. Wij zijn trots op deze mooie positie!

De nummer 1 van de volledige Duurzame 100 werd gisteren bekendgemaakt in Pakhuis de Zwijger: Meten = Weten, het burgercollectief dat zelf ging onderzoeken waar bestrijdingsmiddelen uit de sierteelt belanden.

In 2030 krijgen koeien recht op permanent drinkwater. Varkens mogen vanaf 2028 niet meer uitsluitend op roostervloeren staan. Ouderdieren in de pluimveesector krijgen er 0,03 m² bij. Voor dieren zijn dit kruimels. Het mag niemand verbazen: wie aan tafel zit, bepaalt de uitkomst. En wie de stoelen verdeelt, bepaalt het gesprek.

Eén stoel voor de dieren

De overheid heeft deze uitkomst beïnvloed door het faciliteren en selectief uitnodigen van onderhandelingspartijen. LTO Nederland had vertegenwoordigers uit de kippen-, varkens- en kalverensector. Ook de eierhandel, de vleessector, broedeierenbranche, het CBL en de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie waren aanwezig. Jonge boeren en ZuivelNL schoven aan. Caring Farmers, de koplopers, waren erbij. En dan was er nog één stoel voor de dieren. Eén. Die werd ingenomen door De Dierenbescherming. Met zo’n eenzijdige tafel is het geen verrassing dat elke maatregel die het leven van dieren iets dragelijker moest maken, is afgezwakt of vooruitgeschoven.

Ik was tweemaal aanwezig bij een zogenoemd deeltafeloverleg. Vooraf werd ik gebeld door de voorzitter: of ik niet ‘tegen de veehouderij’ was. Want anders zou ik natuurlijk niet kunnen aansluiten. Tijdens de bijeenkomst vroeg ik me af of de sectorvertegenwoordigers ook waren gevraagd of ze ‘vóór dierwaardigheid’ waren. Dat gevoel kreeg ik namelijk niet.

Ik gaf aan dat onderzoek onder 51.000 vleeskuikens aantoonde dat slechts 2,2% geen problemen had met lopen. Dat betekent dat 38 miljoen dieren per jaar pijn hebben door fokbeleid. Een lagere productiedruk kan dit leed verminderen. Ook wees ik op de moederrol van kippen: opgroeien bij de hen geeft zowel de kip als de kuikens de kans om natuurlijk gedrag te vertonen. Dat is de kern van dierwaardigheid.

Vertragingstactieken

Tenslotte vroeg ik om bestaande kennis serieus te nemen. We weten al dat het wegbranden van varkensstaarten pijn doet. En toch wil minister Femke Wiersma opnieuw onderzoeken of dieren het echt fijn vinden om naar buiten te gaan. En wat het beste moment is om biggen of kalfjes van hun moeder te scheiden. Deze onderzoeken zijn geen nieuwsgierigheid, maar vertragingstactieken. De natuur geeft de antwoorden allang.

Mijn bijdragen werden weggewuifd als niet realistisch, ‘Ot en Sien’. Ik ervoer dat als denigrerend, respectloos en arrogant. Daarna mocht alleen de Dierenbescherming nog aansluiten.

Wie mag er meepraten?

De overheid bepaalt mede de uitkomst door te bepalen wie mag meepraten. Het convenant toont dat bij dierwaardigheid volgens deze overheid de economische belangen van de sector zwaarder wegen dan het leven van de dieren die haar draaiende houden. Hun lijden gaat nog decennia door. Omdat andere belangen belangrijker zijn. Daarom heet het resultaat: stappen naar een dierwaardige veehouderij.

Geen sprong. Geen koerswijziging. Geen systeemverandering. Alleen kleine, haast onzichtbare passen.

Filmmakers Giulia en Pablo nemen ons mee op een schokkende reis door Europa, waar ze boeren, bedrijven en politici confronteren. Hun team infiltreerde in veehouderijen in meerdere landen en onthulde de waarheid achter de geprezen Europese zuivel- en vleesindustrie. Ondertussen wist een nepvoedsel-lobbyist in de EU-politiek door te dringen en onthullende gesprekken met Europarlementariërs vast te leggen.

TransitieCinema vertoonde deze film gisteravond in Den Haag voor een groot publiek. Na afloop was een gesprek met de zaal waar Frank Mechielsen en ik onze visie gaven op de huidige veehouderij en de rol van de grote bedrijven, lobbyisten en de politiek in de vleesindustrie.

Hoewel we allemaal nog een beetje stil (of boos en verdrietig) waren na afloop van de film, werd het een interessant gesprek over de rol van de consument en welke bijdrage je als mens kunt leveren om dierenleed te verminderen.