Onbekend maakt onbemind
‘Mevrouw’, roept de pakjesbezorger, enigszins ongemakkelijk, ‘zijn ze gevaarlijk?’. Als ik zie hoe mijn vijftal kippen nieuwsgierig naar het hek toe rent om te zien wie er hun terrein betreedt, dan snap ik niet hoe iemand deze beestjes gevaarlijk kan vinden. Hun snaveltjes vooruit, in een waggelend galopje, elkaar bijna verdringend om als eerste kennis te maken met deze bezoeker. Maar deze vriendelijke jongeman, die kippen waarschijnlijk alleen op zijn bord heeft ontmoet, vindt ze eng. Onbekend maakt onbemind.
Onderzoek toont aan dat dieren die dichter bij de mens staan positiever worden beschouwd dan dieren die verder van ons afstaan, die minder op ons lijken of die we minder goed kennen. Een positieve houding betekent meer compassie en waardering voor het dier. Sommige dieren kennen we helemaal niet. Zoals de kip. Dat kan verklaren waarom we in Nederland 100 miljoen leghennen en 380 miljoen vleeskuikens op gruwelijke wijze houden zonder dat er massale protesten zijn. Want, hoe erg is het nou, wat we die dieren aandoen? Als er honden of katten in deze stallen hadden gewoond dan waren de afgelopen verkiezingen wel anders gelopen.
De intelligentie van kippen wordt schromelijk onderschat, samen met hun vermogen tot leren. In een wetenschappelijk onderzoek in 2015 kregen studenten de opdracht om kippen te trainen. Hierdoor werden ze actief bewust gemaakt van de cognitieve capaciteiten van de kip. Ze zagen kippen die zich verveelden, die gefrustreerd waren, of juist supergelukkig omdat ze een opdracht goed hadden uitgevoerd. Ze zagen een dier met emoties die ze voorheen niet aan een kip hadden toegekend. Nadat ze de kippentraining hadden afgerond was hun mening over kippen fundamenteel veranderd. Uit vragenlijsten van voor en na de training blijkt dat de studenten kippen zijn gaan zien als intelligente dieren die makkelijk leren. Hun algemene houding ten opzichte van de kip was ten positieve veranderd.
De meeste mensen die kippen en eieren eten hebben geen idee van de capaciteiten van de kip. Ze weten niet dat kuikens in het ei al met hun moeder communiceren. Dat ze twee dagen nadat ze uit het ei komen al kunnen tellen. Dat kippen sociaal leren en elkaar (soms) bedriegen. Dat kippen heel makkelijk te trainen zijn.
Maar laten we niet bij de consument beginnen, die heeft al genoeg aan z’n hoofd. Het zijn de mensen die met kippen werken, ze iedere dag in de stal tegenkomen, zíj moeten zich realiseren hoe slim, leuk en grappig kippen zijn. Boeren, kippenverzorgers, dierenartsen en andere medewerkers van een pluimveebedrijf moeten waardering krijgen voor de intelligentie, het oplossend vermogen, de individualiteit en de sterke wil van kippen. Met die kennis en ervaring krijgen ze meer compassie voor de dieren. En dat zal positief bijdragen aan de manier waarop ze met hun kippen omgaan.
